BigCat Research
FESAS Sosyal Etki Araştırması: 7.000+ Veri Kaynağı
Avrupa Birliği ve Dünya Bankası standartlarında, Türkiye'nin en kapsamlı tarımsal etki araştırmalarından birini gerçekleştirdik. 6 ilde 6.000 işçi ve 1.000 çiftçi ile derinlikli saha operasyonu yürüterek mülteci entegrasyonu ve istihdam etki analizi yaptık.
Müşteri / ortaklar: Dünya Bankası, Avrupa Birliği, Tarım Kredi Kooperatifleri
Yıl: 2024
Proje türü: Uluslararası Etki Analizi
Durum: Tamamlandı
Proje etkisi: Uluslararası standartlarda (SROI) şeffaf veri ve makro politika desteği.
Kamuya açık kaynaklardan arka plan
Program
FESAS (Tarım Sektöründe Kayıtlı İstihdamın Desteklenmesi Projesi), Türkiye'de tarım işçiliğini kayıt altına almayı amaçlayan bir projedir. Avrupa Birliği, Türkiye'deki Mülteciler İçin Mali Yardım Programı aracılığıyla 47 milyon avroluk hibe sağlamış; projeyi Dünya Bankası yönetmiş, Tarım Kredi Kooperatifleri uygulamıştır. Proje Adana, Adıyaman, Bursa, Gaziantep, İzmir ve Mersin olmak üzere altı ilde yürütülmüştür.[1][2]
Hedef kitle ve yöntem
Proje, tarımda kayıtlı iş arayan mültecileri ve Türk vatandaşlarını, onları istihdam eden çiftçilerle birlikte hedeflemiştir. Uygun çiftçilere kayıtlı istihdamın maliyetini karşılamak için geçici ücret desteği ve işçi yönetimi eğitimi verilmiş; işçilerin becerileri değerlendirilmiş, teknik ve sosyal beceri eğitimleri ile gerektiğinde Suriyelilere dil eğitimi sunulmuştur. İşçi ve açık pozisyon veri tabanları kurularak bir eşleştirme algoritması geliştirilmiştir.[1]
Süre ve sonuçlar
Altı ilin tamamında uygulama Şubat 2022'de başlamış, üç ay içinde 1.348 işçi kayıtlı iş sözleşmesi imzalamış ve bunların 353'ü mülteci olmuştur. Dünya Bankası'nın Temmuz 2026 tarihli haberine göre proje beş yıllık uygulamanın ardından Haziran 2025'te tamamlanmış; 12.200'den fazla kayıtlı istihdam sağlanmış, 1.638 çiftçi projeye katılmış ve desteklenen tarım işçilerinin yaklaşık yüzde 40'ı kadın olmuştur. Katılımcı çiftçilerin yarısından fazlası mülteci istihdam etmiştir. Projenin ikinci aşaması 2026'da başlamıştır.[1][2]
BigCat Research'ün rolü
BigCat Research'ün proje kaydına göre araştırma 2024 yılında Dünya Bankası, Avrupa Birliği ve Tarım Kredi Kooperatifleri için yürütülmüş; 6 ilde 6.000 işçi ve 1.000 çiftçiyle saha çalışması yapılarak mülteci entegrasyonu ve istihdam etkisi incelenmiştir. Dünya Bankası kaynaklarında bu araştırmaya ya da bulgularına değinilmemektedir.[3]
Kaynaklar
- World Bank, Employing refugees while supporting the agricultural sector in Türkiye, 2022-06-20. Erişim 2026-10-15
- World Bank, Türkiye pushes to formalize and insure farm labor, 2026-07-21. Erişim 2026-10-15
- BigCat Research, FESAS Sosyal Etki Araştırması: 7.000+ Veri Kaynağı (proje kaydı). Erişim 2026-10-15